10 tips voor het maken van een geboorteplan

Een geboorteplan is een A4-tje met daarop hoe je graag wilt dat er bij de bevalling met jou en je baby wordt omgegaan. Met dit handige communicatiemiddel weet je zeker dat er aandacht is voor jouw wensen en gevoelens. Je kunt een geboorteplan zelf opstellen of met behulp van je zorgverlener (verloskundige, gynaecoloog, doula). Je kunt ook een workshop volgen en in een groep, samen met je partner, tot een afgewogen plan komen. Hieronder 10 tips voor een praktisch en haalbaar geboorteplan.

Tips

1. Begin met informatie verzamelen. Er zijn veel verschillende boeken over zwangerschap en bevallen. Kies een boek die jou/jullie het meeste aanspreekt. Verder is er natuurlijk ook heel veel informatie te vinden op het internet.

2. Voel wat voor jou de beste plek is om te bevallen. Thuis ben je in je eigen vertouwde omgeving en kun je vaak beter ontspannen. Thuis kun je gaan en staan waar jij wilt en bevallen in je eigen tempo en ritme. Je partner kan thuis ook beter ontspannen. Voel je je veiliger in het ziekenhuis, of is er een medische reden voor, dan is het ziekenhuis ook een prima optie.

3. Weet je zeker dat je in het ziekenhuis wilt/moet bevallen, bezoek dan een informatieavond van het ziekenhuis. Vaak is het ook mogeijk om de verloskamers te bekijken . Vraag na hoe de dingen die jij belangrijk vindt in het ziekenhuis geregeld zijn of geregeld kunnen worden. Voor een huiselijke sfeer in het ziekenhuis kun je spullen van thuis meenemen die jij prettig vindt. Steeds meer ziekenhuizen hebben kraam- of verlossuites. Dit zijn mooi ingerichte kamers waar het prima bevallen is.

4. Wie wil je bij de bevalling hebben? Partner, verloskundige/gynaecoloog, doula, vriendin, moeder, zus, kind(eren)? Onderzoeken tonen aan dat continue ondersteuning tijdens de bevalling zorgt voor een betere ontsluiting en een positieve beleving van de bevalling.

5. Ga voor jezelf na hoe jij over het algemeen reageert op pijn. Pijn is en blijft een persoonlijke beleving en niemand kan voor jou bepalen wat draaglijk is en wat niet. Denk na over welke middelen jij zou willen inzetten tijdens de bevalling. Wat helpt jou te ontspannen als je pijn hebt? Denk aan massage, warme douche of bad, ontspanningsoefeningen van de yoga, warme compressen. Verzet je niet tegen de pijn, maar probeer er juist in mee te gaan. Pijnmedicatie is alleen mogelijk in het ziekenhuis. Vraag om meer informatie als je daar behoefte aan hebt.

6. Wil je in bad bevallen? Wil je een bevalbad huren of er zelf 1 aanschaffen? Het is verstandig om je goed voor te bereiden op een bevalling in het water. De Oerbron (badverhuur) organiseert regelmatig informatieavonden over bevallen in water. Informeer bij je verloskundige hoe zij staat tegenover bevallen in water. Je kunt er ook voor kiezen om een verloskundige te nemen die gespecialiseerd is in badbevallingen.

7. Welke houding voelt goed voor jou? Het is een groot misverstand om te denken dat een vrouw in bed hoort te bevallen. Als jij het lekker vindt in bed is dat natuurlijk prima, maar bedenk wel dat het goed is om in beweging te blijven en anders regelmatig van positie te veranderen. Ben je niet in bed, dan kun je bij iedere wee in beweging blijven. Dansen, wiegen, hangen. Alles wat jij prettig vindt is goed. De zwaartekracht kan helpen om je baby in de juiste positie te brengen. Bij een vertale pershouding (baarkruk, staand of hangend) heb je zelf meer regie over de bevalling en voel je je minder overgeleverd.

8. Je baby is geboren. Tijd om in alle rust kennis te maken jullie zoon/dochter. Wil je borstvoeding geven, dan is het (naakt) aanleggen van de baby één van de eerste dingen die je wellicht wilt doen direct na de geboorte. Wie knipt de navelstreng door, wat wil je met de placenta doen? Wie kleedt die baby aan de eerste keer? Allemaal dingen om vooraf over na te denken en met je partner te bespreken.

9. Je hebt nu een hele lijst met wensen geformuleerd. Kijk of alle wensen relevant zijn en of je hier en daar nog iets wilt veranderen. Het is belangrijk dat je je wensen positief formuleert. Vermijd gebruik van de woorden NIET en GEEN.

10. Bespreek je persoonlijke plan met je zorgverlener (veloskundige of gynaecoloog). Hij of zij heeft wellicht nog op- en aanmerkingen of vragen over je plan. In overleg met hem/haar kun je je plan nog wat bijschaven. Je definitieve plan kun je nu uitprinten (bijvoorkeur op een gekleurd vel papier) en overhandigen aan gynaecoloog of verloskundige. Zorg dat je ook een paar exemplaren in je "vluchtkoffertje" hebt zitten, zodat je die bij een onverwachte ziekenhuis bevalling daar kunt overhandigen.

Realiseer je dat een bevalling een natuurlijk en onvoorspelbaar proces is. Durven afwijken van je ideaalbeeld is onderdeel van je geboorteplan.

Vragen of opmerkingen kun je mailen naar teddy@doula-praktijk.nl

Ademhalingsoefeningen tijdens de baring overbodig?

Ongeacht welke zwangerschapscursus ook, allemaal besteden ze (veel) aandacht aan ademhalingstechnieken. Vaak zijn die ademhalingstechnieken star en mechanisch. Maar zijn die ademhalingsoefeningen wel nodig?

Ademhalen is een autonoom proces. Je weet hoe je moet ademhalen, zo ook tijdens de bevalling. Maar als ademhalen een "trucje" wordt en je iedere keer moet nadenken "hoe zat het ook weer" verstoor je in feite het bevallingsproces. Hoe meer je bij de bevalling in je hoofd zit, hoe minder je in je lijf zit. Het fysieke geboorteproces verloopt het beste als je je "denk-centrum" uit kunt schakelen. Je lijf neemt dan de regie over en gaat de goede hormonen produceren. Vrouwen kunnen zich "high" gaan voelen en zijn met hun aandacht afwezig. Hun (intuitieve) ademhaling past zich automatisch aan aan de omstandigheden waarin ze zich bevinden. Vrouwen die in paniek raken of gaan hyperventileren kunnen op baat hebben bij een coach (partner, doula of verpleegkundige) die helpt de ademhaling weer op te pakken. Vertrouwen op het eigen lijf en overgave aan het geboorteproces zijn belangrijker dan aangeleerde "trucjes". Op Youtube vond ik een filmpje van een vrouw die tijdens haar bevalling aan het zingen is. Zij laat heel mooi zien hoe natuurlijk haar ademhaling is terwijl ze pittige weeën heeft.

Bijzondere bevalling

In juli 2008 werd ik gebeld door een zwangere dat ze een Doula zocht en of ik langs wilde komen. Ze was in januari 2009 uitgerekend. We maakten een afspraak voor begin september. Tijdens het kennismakingsgesprek vertelde ze me dat ze een verleden had van seksueel misbruik. Tijdens de geboorte van de 2 kinderen had haar verleden haar behoorlijk parten gespeeld en de laatste kraamverzorgster had haar geadviseerd bij een evt. volgend kindje een Doula in te huren. We hadden een intensief gesprek en bespraken uitgebreid de mogelijkheden. Ik gaf hun een week bedenktijd om te beslissen of ze me als Doula wilden hebben. De volgende dag al belde ze op om te zeggen dat ze heel graag met me verder wilden. Ik ging op zoek naar het boek “When survivors give birth” van Penny Simkin en verdiepte me in de bijzondere situatie. Tijdens de gesprekken die we voerden werd duidelijk dat mevrouw tijdens de eerdere bevallingen was uitgetreden (bewustzijn verlaat het lichaam, een overlevingsmechanisme wat veel voorkomt bij misbruikte vrouwen). De partner kon hier goed mee omgaan, maar had ook behoefte aan extra steun. We hebben een intensief voortraject gehad.
Op zondagavond belde ze dat de weeën waren begonnen en of ik wilde komen. De verloskundige was ook onderweg. Het was rond 10 uur ’s avonds en de verloskundige constateerde 1 cm ontsluiting. Voor mevrouw was het duidelijk dat het begonnen was. De verloskundige ging weer naar huis en ik bleef bij het stel. Ik stelde voor om onder de douche te gaan om zo wat meer ontspanning te bereiken. Ik bleef binnen gehoorafstand en hoorde dat de weeën goed doorzetten, maar dat ze nog goed op te vangen waren. Na het douchen wilde de partner graag even rust nemen. Mevrouw en ik bleven samen beneden en “doken in de weeën”. Tussen de weeën door praatten we over van alles en nog wat. De gesprekjes werden echter steeds korter en al snel praatte ze helemaal niet meer. Na een uurtje rusten kwam partner weer beneden. Precies op het juiste moment. De weeën waren behoorlijk pittig en de hormonen deden goed hun werk. Mevrouw begon in trance te raken, maar ging (ik denk daardoor) ook uittreden. De partner moest alle zeilen bijzetten om zijn vrouw in het “hier-en-nu” te houden, waar hij overigens goed in slaagde. Ik vond dat de bevalling in een stroomversnelling raakte en stelde voor om de verloskundige weer te bellen. Het was 1.15 uur toen ze arriveerde. Ze informeerde naar de wens van mevrouw omtrent het breken van vliezen. Ze wilde graag dat de vliezen zouden worden gebroken. Ze wist uit ervaring dat dan de ontsluiting snel zou volgen. De verloskundige voelde 4 cm ontsluiting en brak volgens afspraak de vliezen. Het was toen half 2. 5 minuten later voelde mevrouw persdrang. Ik hielp haar het puffen op te pakken en dat ging heel goed. Ze bleef de weeën heel goed puffend opvangen. Af en toe kon ze niet voorkomen dat ze wat meeduwde.
Op een gegeven moment stelt de verloskundige voor dat ze wel alvast wat op de rug kan draaien. Zonder te voelen heeft de verloskundige volgens mij al lang in de gaten dat de ontsluiting volledig is. “Doe maar je kin op de borst” zegt ze. Moeder perst nog niet, ze blijft gewoon lekker puffen. “Kijk me eens aan”, zegt de verloskundige dan. “Je baby komt er al aan, je moet nu goed naar me luisteren”. En terwijl mevrouw de persweeën weg blijft zuchten en in onze handen knijpt, zie ik haar vagina langzaam open gaan en de haartjes tevoorschijn komen. Heel langzaam wordt het hoofdje geboren, zonder actief meepersen. De weeën doen hun werk. De navelstreng zit 1 maal om het nekje van de baby en de verloskundige wikkelt die voorzichtig af. Dan moedigt ze mevrouw aan om wat druk mee te geven en dan glibbert de baby er zo uit. Vol verwondering kijken de verloskundige en ik elkaar aan. Wat een bijzondere geboorte.